Τι σκέφτεται το μυαλό σου, όταν πεινάς

Έχεις ποτέ σου νιώσει πείνα; Ακόμη και αν η λέξη δεν σου είναι τόσο οικεία, η κατάσταση αυτή του οργανισμού πιθανόν να σου είναι.

Έχεις ποτέ επιτεθεί λεκτικά σε έναν συνάδελφό σου πριν φας το μεσημεριανό σου;

Έχεις ξεσπάσει φωνάζοντας στο σύντροφό σου ή στα παιδιά σου, ενώ πριν έχει αναβληθεί το απογευματινό σου σνακ;

Μπορεί ακόμη και να μην έχεις πάρει πρωινό και να ξεσπάς στον υπάλληλο που σε εξυπηρετεί, επειδή έκανε λάθος στην παραγγελία.

Φυσικά, όλα αυτά μπορεί να δικαιολογούνται, επειδή απλά είχες μια κακή μέρα. Αν όμως, δεν είχες φάει καθόλου, γρήγορα θα αισθανόσουν πείνα.

Πείνα: Ορισμός και συμπτώματα.

Η λέξη «πείνα» δεν συνιστά ιατρική ορολογία, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι επιστήμονες δεν λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους αυτή την κατάσταση του οργανισμού. Αν πεινάς, αντιμετωπίζεις μια πραγματική κατάσταση με πραγματικά συμπτώματα.

Προκειμένου να διερευνήσουν τη σχέση ανάμεσα στην πείνα και τη διάθεση οι ερευνητές συχνά μετρούν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα. Αυτά αυξάνονται μετά το φαγητό, καθώς το φαγητό που καταναλώνεις μεταβολίζεται σε γλυκόζη ένα είδος ζάχαρης. Η γλυκόζη είναι για το σώμα σου η επιθυμητή πηγή ενέργειας. Αν δεν έχεις φάει, στο αμέσως επόμενο διάστημα τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα σου (αποκαλούμενα και ως επίπεδα σακχάρου στο αίμα) θα μειωθούν.

Για τους περισσότερους ανθρώπους το αίσθημα της πείνας ισοδυναμεί με χαμηλότερα από τα κανονικά επίπεδα σακχάρου.

Βάσει επιστημονικών ερευνών έχει διαπιστωθεί ότι τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα συνδέονται συχνά με τον θυμό και μπορούν να εκδηλωθούνν με διαφορετικούς τρόπους.

Πιθανά τυπικά συμπτώματα:

Αλλαγές στη διάθεση

Όταν πεινάς, ίσως είσαι ασυνήθιστα δύστροπος ή αισθάνεσαι εκνευρισμό και ανησυχία. Σύμφωνα με  άρθρο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Physiology and Behavior  διαπιστώθηκε ότι τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα προκαλούν μία κατάσταση νευρικότητας και ταυτόχρονα κόπωσης  με αποτέλεσμα οι συμμετέχοντες στην έρευνα να εμφανίζουν περισσότερες αρνητικές συμπεριφορές σε ορισμένες καταστάσεις.

Επιθετικότητα

Όταν πεινάς, ίσως αισθάνεσαι έντονα την ανάγκη να ξεσπάσεις σε φίλους ή σε αγαπημένα πρόσωπα. Έρευνα που έγινε σε παντρεμένα ζευγάρια έδειξε ότι οι σύντροφοι ήταν περισσότερο πιθανό να εκφράσουν μεταξύ τους επιθετικές παρορμήσεις, όταν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα ήταν χαμηλότερα από το κανονικό.

Ελλιπής αυτοέλεγχος

Συνήθως, όσοι κάνουν δίαιτα και πεινούν, αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη δυσκολία να παραμείνουν προσηλωμένοι σ’ ένα υγιές διατροφικό πλάνο. Ακόμη, όταν προσπαθείς να κόψεις μια κακιά συνήθεια και πεινάς, μπορεί να αισθάνεσαι ότι η θέλησή σου εξασθενεί. Με βάση την έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Personality and Social Psychology Review η αδυναμία διατήρησης του αυτοελέγχου εμφανίζεται περισσότερο, όταν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι χαμηλά ή όταν  δεν μπορούν να κινητοποιήσουν αποτελεσματικά τον εγκέφαλο.

Αδυναμία συγκέντρωσης

Ένας μαθητής που πεινάει, δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί και να προσέξει  μέσα στην τάξη. Αν πεινάς στην δουλειά, πιθανώς να μην μπορείς να συγκεντρωθείς κατά την διάρκεια μιας συνάντησης πριν από το μεσημεριανό σου γεύμα ή και κατά τη διάρκεια ενός σημαντικού τηλεφωνήματος στο τέλος της μέρας. Σ’ ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Brain, ερευνητές που μελέτησαν τη συγκέντρωση και την προσοχή διαπίστωσαν ότι τόσο η προσοχή όσο και ο χρόνος ανταπόκρισης στα ερεθίσματα μειώθηκαν, όταν οι συμμετέχοντες είχαν χαμηλότερα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Αισθάνονται ευέξαπτοι

Ακόμη και αν είσαι ένας υπομονετικός πατέρας, ένας ήρεμος οδηγός ή καταναλωτής, όταν πεινάς και προσπαθείς να λύσεις κάποιο πρόβλημα, αισθάνεσαι ότι η υπομονή σου δοκιμάζεται.

Ερευνητές που δημοσίευσαν την έρευνά τους στο περιοδικό Aggressive Behavior διερεύνησαν την πιθανή σχέση ανάμεσα στη χαμηλή γλυκόζη (ή στον κακό μεταβολισμό της γλυκόζης) και στην επιθετικότητα ή την βία. Οι συγγραφείς πρότειναν πως «μια κουταλιά  ζάχαρη αποδυναμώνει τις επιθετικές και βίαιες συμπεριφορές».

Η δική σου, ωστόσο, εμπειρία όταν πεινάς, μπορεί να έχει διαφορετικά συμπτώματα από τα παραπάνω. Πολλοί άνθρωποι απλώς νιώθουν κουρασμένοι, άλλοι συγκινούνται περισσότερο και κάποιοι άλλοι μελαγχολούν και αισθάνονται ότι δεν έχουν κανένα κίνητρο. Δεν έχει σημασία πώς εμφανίζονται τα συμπτώματα της πείνας σου. Πολλές φορές είναι βοηθητικό και μόνο να γνωρίζουμε ότι τα συμπτώματα αυτά είναι υπαρκτά.

Γιατί πεινάς: σύνδεση στομάχι-εγκέφαλος     

Τις περισσότερες φορές όταν τρώμε τακτικά και ακολουθούμε μια υγιεινή διατροφή, οι ακριβείς συντονισμένες μεταβολικές διαδικασίες  εξασφαλίζουν στο σώμα και στον εγκέφαλό μας τα αναγκαία θρεπτικά συστατικά, για να λειτουργήσει ομαλά.

Οπωσδήποτε, υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις, όπως ο διαβήτης τύπου 1 ή 2 όπου η παραπάνω ομαλή διαδικασία διακόπτεται. Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις η υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών μας βοηθά να αισθανόμαστε χορτάτοι.

Δυστυχώς, διάφορες αγχωτικές  καταστάσεις μπορούν να εμποδίσουν την υγιεινή διατροφή. Όταν παραμένεις πολλή  ώρα χωρίς να έχεις φάει, συμβαίνουν κάποιες αλλαγές στο σώμα σου. Μία από αυτές είναι και το χαμηλό σάκχαρο στο αίμα, χωρίς, όμως, να είναι και ο μοναδικός λόγος για τον οποίο πεινάς.

«Τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι αυτό που πυροδοτεί την πείνα, αλλά υπάρχουν πολλοί παράγοντες φυσιολογίας που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο», υποστηρίζει ο William Yancy M.D, αναπληρωτής καθηγητής ιατρικής στο  Duke University School of Medicine και διευθυντής του προγράμματος στο Duke Diet & Fitness Center.

Αρχικά, εξηγεί ότι η απάντηση της γλυκόζης στο αίμα ενδεχομένως να διαφέρει από άτομο σε άτομο. Τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι μια κατάσταση που ονομάζεται υπογλυκαιμία και ορίζεται ότι έχει επίπεδα γλυκόζης χαμηλότερα από 70 milligrams σε 1/10 του λίτρου(mg/dL). Υποστηρίζει ότι μπορείς να πεινάσεις από μια σχετική μεταβολή του σακχάρου στο αίμα και ότι οι κύριοι παράγοντες είναι οι ορμόνες, γλυκαγόνη και επινεφρίνη (ονομάζεται επίσης και αδρεναλίνη), καθώς και το συμπαθητικό νευρικό σύστημα (SNS).

Όταν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι χαμηλά, τότε απελευθερώνονται οι παραπάνω ορμόνες που προσπαθούν να επαναφέρουν τα επίπεδα στο φυσιολογικό, διασπώντας αποθηκευμένους υδατάνθρακες και λίπος. Η αδρεναλίνη ή επινεφρίνη ονομάζεται επίσης και ορμόνη του στρες εξαιτίας της επίδρασης που έχει στο σώμα.

Το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και eη επινεφρίνη προκαλούν πολλά από τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας, όπως τρέμουλο, νευρικότητα, εφίδρωση, ξηρότητα στο στόμα, χλωμάδα. Επιπλέον, συμπληρώνει ότι το κεντρικό νευρικό σύστημα παίρνει μέρος στην όλη διαδικασία. Όταν αυτό έχει έλλειψη από γλυκόζη, τότε μπορεί να προκαλέσει σύγχυση, ευερεθιστότητα και σε σοβαρές περιπτώσεις ακόμη και μείωση της συνειδητότητας. Ακόμη, εμπλέκονται και άλλες ορμόνες με μικρότερο, όμως, ρόλο.

Αν τα παραπάνω σου ακούγονται πολύπλοκα, η διαιτολόγος και ειδική σε θέματα διατροφής Molly Cleary τα εξηγεί με πιο απλούς όρους.

«Όλα τα συμπτώματα της πείνας προέρχονται από τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα, αλλά διαδραματίζονται και κάποια άλλα πράγματα. Ο εγκέφαλός μας και η λειτουργία του εξαρτάται από τη γλυκόζη. Αν δεν έχουμε φάει, σε λίγο στον εγκέφαλό μας αρχίζει μια σύγχυση και ίσως να μην μπορούμε να σκεφτούμε τόσο καθαρά όσο συνήθως. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα διάφορες παρορμητικές αποφάσεις ή και μια ευερεθιστότητα.  Όταν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα μας είναι χαμηλά, τότε ενεργοποιούνται ορμόνες που εκκρίνονται από άλλα όργανα στο σώμα μας. Κάποιες από αυτές παίζουν ρόλο στον έλεγχο της συμπεριφοράς και η έκκρισή τους μπορεί να μας κάνει πιο επιθετικούς.

Υπάρχουν άνθρωποι που είναι πιο επιρρεπείς στην πείνα. Η πείνα και ο θυμός ελέγχονται από τα γονίδια και οι καθένας έχει διαφορετικό γενετικό υλικό. Επίσης, οι άνθρωποι εκφράζουν τα συναισθήματά τους διαφορετικά, κάποιοι είναι πιο εξωστρεφείς και πιο εκφραστικοί από άλλους με αποτέλεσμα η αντίδρασή τους στην πείνα να φαίνεται και αυτή υπερβολική. Αν και οι αλλαγές αυτές στον εγκέφαλο και στο σώμα ακούγονται δραματικές ακόμη και επικίνδυνες, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι τέτοιες. Εκτός από την περίπτωση του διαβήτη, άτομα υγιή που δεν λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, διαθέτουν τη φυσιολογία να αντιμετωπίσουν τέτοιου είδους επεισόδια».

 Πώς να αποφύγεις την πείνα

Ακόμη και αν η κατάσταση δεν είναι επικίνδυνη, πολλοί από εμάς θέλουν να αποφύγουν την πείνα. Πώς, όμως,  μπορούμε να εμποδίσουμε την εμφάνισή της;

«Ο καλύτερος τρόπος για να αναχαιτίσουμε το αίσθημα της πείνας, είναι να τρώμε κάτι προτού αυτή εμφανιστεί. Αυτό για κάποιους ανθρώπους σημαίνει ότι θα πρέπει να τρώνε μικρότερες μερίδες περισσότερο από 3 φορές την ημέρα. Αν ξέρεις ότι είσαι επιρρεπής στην πείνα, θα βοηθούσε να έχεις μαζί σου ένα σνακ.

 Όπως λέει και ο Dr. Yancy, η ποιότητα του φαγητού είναι αυτή που μετράει. Η υγιεινή ισορροπημένη διατροφή είναι πολύ σημαντική. Προτείνει γεύματα που βασίζονται σε υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπος. Αν αισθάνεσαι ότι πεινάς ανάμεσα από τα γεύματα, φάε ένα σνακ με ανάμεικτο περιεχόμενο.  Γεύματα ή σνακ με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες μπορούν να αυξήσουν τη γλυκόζη στο αίμα μας γρήγορα, αλλά συγχρόνως να προκαλέσουν προβλήματα αργότερα.

Η καλύτερη και πιο ισορροπημένη  επιλογή είναι τροφές που συνδυάζουν υδατάνθρακες και πρωτεΐνες, όπως για παράδειγμα ένα γιαούρτι με φρούτα και ξηρούς καρπούς.

Τέλος, αν νιώθετε συχνά πείνα, οργανώστε τα γεύματά σας, όταν είναι να εμφανιστούν τα συμπτώματα. Αποφύγετε, επίσης, την υπερβολική κατανάλωση  καφεΐνης, καθώς αυτή μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα.

Είναι πραγματικά εξοργιστικό να μην μπορείς να ελέγξεις τα συναισθήματά σου. Είναι απολύτως κατανοητό, καθώς όλοι έχουμε περάσει από αυτή τη διαδικασία. Γνωρίζοντας, όμως, πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος και το σώμα μας μπορούμε να εμποδίσουμε τα επεισόδια θυμού.

Αν πεινάς συχνά, άλλαξε το πρόγραμμα των γευμάτων σου ή έχε στη τσάντα σου σνακ που θα διατηρήσουν σταθερά τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα σου. Μικρές και απλές αλλαγές μπορούν να έχουν ευχάριστο αποτέλεσμα στη διάθεση και τις σχέσεις σου.

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *