Παχυσαρκία και δίαιτα: λόγοι που οδηγούν στην αποτυχία

pachisarkia_diaita_kai_miosi_somatikou_varous

Παχυσαρκία, μιας νόσος που μέχρι το 2030 τα ποσοστά της αναμένεται να αυξηθούν δραματικά, με τους παχύσαρκους να φτάνουν  παγκοσμίως τα 1,12 δισεκατομμύρια. Το πρόβλημα αποκτά διαστάσεις ιδιαίτερα επιβαρυντικές για τη δημόσια υγεία και σχετίζεται άμεσα με την αύξηση των καρδιαγγειακών νοσημάτων, του διαβήτη τύπου 2 και του καρκίνου. Πολλοί ειδικοί έχουν ασχοληθεί με αυτό το πρόβλημα και έχουν προσπαθήσει να δώσουν λύσεις προτείνοντας διάφορες μεθόδους. Ωστόσο, το πρόβλημα παραμένει και η επίλυσή του δεν φαντάζει εύκολη.

Ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο οι δίαιτες που προτείνονται για τους παχύσαρκους αποτυγχάνουν, είναι ότι αυτές στοχεύουν στη μείωση του σωματικού βάρους και όχι στην καύση του σωματικού λίπους. Μια τέτοια προσέγγιση του προβλήματος είναι εξαρχής καταδικασμένη στην αποτυχία. Η πλειοψηφία των περιπτώσεων που ακολούθησε μια αυστηρή δίαιτα προσανατολισμένη στην απώλεια μεταβλητού βάρους κατέληξε στην επαναπρόσληψη των κιλών στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα και μάλιστα σε μεγαλύτερο αριθμό από πριν. Η απώλεια βάρους δεν ισοδυναμεί και με την απώλεια λίπους.

Ας δούμε, όμως, τη διάκριση ανάμεσα στο σωματικό βάρος και στο σωματικό λίπος.

Το σωματικό βάρος αποτελείται από δύο βασικά συστατικά: το σταθερό βάρος και το μεταβλητό βάρος.

Όταν αναφερόμαστε στο μεταβλητό βάρος, εννοούμε το σύνολο των μεταβλητών εκείνων στοιχείων που αντιπροσωπεύουν σχεδόν 6-13 κιλά του βάρους που έχουμε. Τα στοιχεία αυτά είναι τα πεπτικά υγρά, οι αχώνευτες τροφές στο στομάχι και στο λεπτό έντερο, τα κόπρανα στο παχύ έντερο και το νερό που αποβάλλουμε είτε με την ούρηση είτε με την εφίδρωση. Αυτό το βάρος διαφοροποιείται καθημερινά, καθώς εξαρτάται από την κατανάλωση του νερού που θα κάνουμε και την αποβολή του, καθώς και γενικότερα από τον τρόπο ζωής μας.

Από την άλλη πλευρά , με τον όρο σταθερό βάρος εννοούμε τα σταθερά στοιχεία, όπως το τα υπόλοιπα υγρά του σώματος, τα εσωτερικά όργανα, το βάρος του δέρματος, τα οστά, τους μύες και το σωματικό λίπος. Αυτό το βάρος παραμένει σταθερό για μεγάλα χρονικά διαστήματα, γιατί η καύση του σωματικού λίπους είναι μια εξαιρετικά επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία που δεν επιτυγχάνεται παρά μόνο με επιμονή, υπομονή και διαρκή προσπάθεια.

Από τα παραπάνω εξηγείται το φαινόμενο γνωστό ως «απώλεια βάρους φάντασμα». Πολλά υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα ακολουθούν μια δίαιτα με την οποία μέσα στις πρώτες εβδομάδες καταφέρνουν να χάσουν κιλά, με τη διαφορά ότι τα κιλά αυτά δεν είναι ουσιαστική απώλεια βάρους και σωματικού λίπους αλλά μεταβλητό βάρος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την επαναπρόσληψή τους, όταν σταματήσουν τη δίαιτα και επιστρέψουν στις συνηθισμένες διατροφικές τους συνήθειες.

Πιο συγκεκριμένα η απώλεια κιλών μέσα σε λίγες εβδομάδες, οφείλεται σε:

Μείωση του συνολικού βάρους των τροφών που έχουν καταναλωθεί το τελευταίο διάστημα.

Μείωση των πεπτικών υγρών. Η υιοθέτηση μιας δίαιτας χαμηλών θερμίδων έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των πεπτικών και γαστρικών υγρών, όπως και τη μείωση της έκκρισης σάλιου.

Απώλεια νερού. Μια δίαιτα λίγων θερμίδων μπορεί να οδηγήσει σε διούρηση και αφυδάτωση γεγονός που με τη σειρά του προκαλεί την απώλεια υγρών που έχουν καταναλωθεί.

Απώλεια κοπράνων. Η μείωση της πρόσληψης τροφής οδηγεί και σε μείωση του συνολικού όγκου των κοπράνων.

Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι τα κιλά που χάνονται μέσα στις πρώτες εβδομάδες δίαιτας  δεν είναι ουσιαστικά κιλά, αλλά μείωση όλων των παραπάνω που συνιστούν το μεταβλητό βάρος.

Επομένως, αν κάποιος χάσει απότομα μέσα στις πρώτες 2 εβδομάδες κιλά, αυτά δεν οφείλονται στη μείωση του σωματικού βάρους, αλλά στη μείωση του βάρους των τροφών, των πεπτικών υγρών, του νερού και των κοπράνων, δηλαδή του «βάρους φάντασμα». Έτσι εξηγείται και το γνωστό «κόλλημα της ζυγαριάς» που συνεπάγεται μια τέτοια απότομη απώλειας βάρους.

Βάσει κλινικών μελετών έχει αποδειχθεί ότι οι δίαιτες αποτυγχάνουν στο 97% των περιπτώσεων, δημιουργώντας ταυτοχρόνως προδιάθεση για μεγαλύτερη αύξηση του βάρους. Αυτό, βέβαια, οφείλεται στις παραπάνω θεραπευτικές προσεγγίσεις επικεντρωμένες στην απώλεια βάρους και όχι λίπους.

Αυτό που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε, αν θέλουμε πραγματικά να χάσουμε κιλά, είναι η διάκριση μεταξύ απώλειας λίπους και απώλειας «βάρους φάντασμα». Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να χάσουμε ουσιαστικά τα κιλά που θέλουμε και να αποφύγουμε το γνωστό φαινόμενο «γιο – γιο», δηλαδή το φαινόμενο της επαναπρόσληψης των κιλών που χάσαμε, μόλις σταματήσουμε τη δίαιτα που ακολουθούμε και ξεκινήσουμε να τρώμε όπως πριν.

Μόνο τότε δεν θα πιστεύουμε στις υποσχέσεις της βιομηχανίας αδυνατίσματος για «γρήγορη απώλεια κιλών»  μέσα σε λίγες εβδομάδες και δεν θα πέφτουμε στην παγίδα δίαιτας που σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά τη διακοπή της επαναφέρει τα κιλά που εύκολα χάθηκαν.

 

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *